Xử lý nước thải cá – Bài toán môi trường cần được quan tâm
Xử lý nước thải cá là vấn đề cần được quan tâm tại các cảng cá, cơ sở sơ chế và nhà máy chế biến thủy sản. Trong quá trình đánh bắt, tập kết, sơ chế và chế biến cá, một lượng lớn nước thải chứa chất hữu cơ, chất rắn lơ lửng, dầu mỡ và các thành phần ô nhiễm có thể phát sinh.
Đặc biệt tại cảng cá, nhà máy chế biến thủy sản, cơ sở sơ chế cá, nước thải thường có tính chất biến động theo sản lượng và thời gian hoạt động.
Vì vậy, xử lý nước thải cá không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là một trong những yếu tố quan trọng giúp cơ sở sản xuất vận hành ổn định và phát triển bền vững.

Nước thải cá phát sinh từ đâu?
Nước thải trong hoạt động khai thác và chế biến cá có thể phát sinh từ nhiều công đoạn khác nhau như:
- Rửa cá, nguyên liệu thủy sản.
- Sơ chế, làm sạch và phân loại cá.
- Vệ sinh sàn, khu vực tiếp nhận nguyên liệu.
- Vệ sinh dụng cụ, máy móc và thiết bị.
- Nước vệ sinh khu vực chế biến.
- Nước đá tan và nước rửa trong quá trình bảo quản.
- Nước thải từ hoạt động vệ sinh tại cảng cá.
Tùy vào quy mô và loại hình hoạt động, lưu lượng và tính chất nước thải thủy sản sẽ có sự khác nhau. Do đó, việc khảo sát thực tế và phân tích nguồn thải là cơ sở quan trọng để lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp.
Đặc tính nước thải cá và các chất ô nhiễm
Nước thải cá thường chứa hàm lượng chất hữu cơ tương đối cao do có sự hiện diện của máu cá, thịt cá, protein, dầu mỡ, chất béo và các chất hữu cơ dễ phân hủy.
Một số thành phần thường được quan tâm gồm:
TSS: phát sinh từ thịt cá, vảy cá, cặn nguyên liệu và các chất rắn trong quá trình vệ sinh.
BOD, COD: liên quan đến lượng chất hữu cơ có trong nước thải. Nếu không xử lý phù hợp, các chất hữu cơ này có thể làm giảm oxy hòa tan trong nguồn tiếp nhận.
Dầu mỡ: có thể phát sinh từ nguyên liệu thủy sản và hoạt động vệ sinh.
Nitơ, photpho: có thể xuất hiện từ thành phần hữu cơ của nguyên liệu và nước thải chế biến.
Mùi: nước thải chứa nhiều chất hữu cơ dễ phân hủy. Nếu lưu giữ lâu hoặc thu gom không tốt, quá trình phân hủy có thể gây phát sinh mùi khó chịu.
Chính vì vậy, hệ thống xử lý nước thải cá cần được thiết kế dựa trên đặc tính nguồn nước thực tế thay vì áp dụng một công nghệ giống nhau cho tất cả các cơ sở.
Quy trình xử lý nước thải cá cơ bản
Tùy theo lưu lượng, tính chất nước thải và yêu cầu đầu ra, hệ thống có thể được thiết kế với nhiều công đoạn khác nhau.
Một quy trình tham khảo có thể bao gồm:
Thu gom → Song chắn rác → Tách rác/cặn → Bể điều hòa → Xử lý sinh học → Lắng hoặc màng lọc → Khử trùng → Nước sau xử lý
Trong đó:
1. Thu gom và tách rác
Nước thải từ khu vực sơ chế, chế biến và vệ sinh được thu gom về hệ thống. Song chắn rác hoặc thiết bị tách rác giúp loại bỏ các thành phần kích thước lớn như vảy cá, vụn cá, bao bì và chất rắn thô.
2. Bể điều hòa
Lưu lượng và nồng độ nước thải từ hoạt động chế biến cá có thể thay đổi theo từng thời điểm. Bể điều hòa giúp ổn định lưu lượng và tải lượng trước khi đưa sang các công đoạn tiếp theo.
3. Xử lý hóa lý
Tùy vào đặc tính nước thải, công nghệ hóa lý có thể được sử dụng để hỗ trợ loại bỏ chất rắn lơ lửng, dầu mỡ và một phần chất hữu cơ.
4. Xử lý sinh học
Đây thường là công đoạn quan trọng trong hệ thống xử lý nước thải thủy sản, nhằm phân hủy các chất hữu cơ bằng vi sinh vật.
Tùy từng dự án, có thể lựa chọn các giải pháp sinh học phù hợp như Aerotank, MBBR, SBR, AAO, MBR…
5. Xử lý hoàn thiện và khử trùng
Sau xử lý sinh học, nước có thể tiếp tục được xử lý qua công đoạn lắng, lọc hoặc màng lọc trước khi khử trùng và xả ra nguồn tiếp nhận theo yêu cầu của dự án.
Vì sao cần đầu tư hệ thống xử lý nước thải cá phù hợp?
Một hệ thống xử lý được thiết kế đúng ngay từ đầu sẽ giúp cơ sở:
- Kiểm soát chất lượng nước thải tốt hơn.
- Hạn chế mùi phát sinh trong quá trình thu gom và xử lý.
- Giảm lượng chất rắn và chất hữu cơ trước khi xả thải.
- Hỗ trợ hệ thống vận hành ổn định.
- Tối ưu chi phí vận hành và bảo trì.
- Chủ động hơn trong việc đáp ứng các yêu cầu về môi trường.
Đặc biệt, đối với cảng cá và cơ sở chế biến thủy sản, việc thiết kế hệ thống cần tính đến đặc điểm nước thải có tải lượng hữu cơ cao và sự biến động về lưu lượng theo thời gian.
Dương Vinh – Thiết kế hệ thống xử lý nước thải thủy sản
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực môi trường, Công Ty TNHH Thương Mại Dịch Vụ Công Nghệ Môi Trường Dương Vinh cung cấp giải pháp thiết kế – thi công – vận hành – bảo trì hệ thống xử lý nước thải cho nhiều loại hình công trình.
Đối với nước thải cá và nước thải thủy sản, Dương Vinh hướng đến việc lựa chọn giải pháp dựa trên:
🔹 Lưu lượng nước thải thực tế
🔹 Đặc tính nguồn nước
🔹 Mặt bằng xây dựng
🔹 Yêu cầu chất lượng nước sau xử lý
🔹 Điều kiện vận hành của từng cơ sở
🔹 Chi phí đầu tư và vận hành
Cảng cá Hưng Thái là một trong những công trình Dương Vinh đã thực hiện thiết kế hệ thống xử lý nước thải, góp phần xây dựng giải pháp xử lý phù hợp với đặc thù hoạt động của công trình.
Kết luận
Nước thải cá chứa nhiều chất hữu cơ, chất rắn và các thành phần có khả năng gây ảnh hưởng đến môi trường nếu không được thu gom và xử lý phù hợp.
Một hệ thống xử lý nước thải chế biến cá hiệu quả cần bắt đầu từ khảo sát nguồn thải, xác định chính xác đặc tính nước và lựa chọn công nghệ phù hợp với quy mô, mặt bằng cũng như yêu cầu vận hành.
🌱 Dương Vinh – Thiết kế giải pháp xử lý nước thải phù hợp, hướng đến hiệu quả và phát triển bền vững.
📩 Liên hệ Dương Vinh để được tư vấn giải pháp xử lý nước thải cho cảng cá, cơ sở sơ chế và nhà máy chế biến thủy sản.
