Nghỉ lễ là thời điểm doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra hệ thống xử lý nước thải trước khi tạm dừng hoặc giảm công suất sản xuất. Một vài ngày nghỉ không dài, nhưng nếu hệ thống không được chuẩn bị đúng cách, khi vận hành trở lại có thể phát sinh nhiều vấn đề như bơm không hoạt động, máy thổi khí gặp lỗi, bùn lắng bất thường hoặc chất lượng nước đầu ra không ổn định.
Vậy trước kỳ nghỉ lễ 02/09/2026, doanh nghiệp nên chuẩn bị những gì?
1. Kiểm tra tổng thể hệ thống trước kỳ nghỉ
Trước khi nghỉ, cần kiểm tra toàn bộ các thiết bị chính trong hệ thống:
- Bơm nước thải, bơm bùn, bơm tuần hoàn.
- Máy thổi khí và hệ thống đường ống khí.
- Tủ điện, thiết bị đóng cắt, bảo vệ động cơ.
- Phao báo mức, cảm biến và các thiết bị đo.
- Hệ thống khuấy trộn.
- Van, đường ống và các điểm đấu nối.
- Bể điều hòa, bể sinh học, bể lắng và bể chứa bùn.
- Đối với hệ thống MBR, cần kiểm tra tình trạng màng, áp suất, lưu lượng và hệ thống sục khí màng.
Mục tiêu là phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường để xử lý trước khi nghỉ, thay vì chờ đến lúc quay lại làm việc mới phát hiện thiết bị không thể vận hành.
2. Kiểm tra tủ điện và thiết bị bảo vệ
Tủ điện là một trong những hạng mục không nên bỏ qua.
Cần kiểm tra:
- Tình trạng aptomat, contactor, relay nhiệt.
- Dây điện và các đầu cos.
- Dấu hiệu nóng, cháy hoặc phát sinh mùi bất thường.
- Chế độ Auto/Manual của thiết bị.
- Các tín hiệu cảnh báo và bảo vệ.
- Khả năng hoạt động của bơm, máy thổi khí khi chạy thử.
Nếu hệ thống được duy trì vận hành trong thời gian nghỉ lễ, cần đảm bảo chế độ tự động hoạt động chính xác và người phụ trách biết cách xử lý khi có cảnh báo.
3. Kiểm tra bể sinh học và hệ thống vi sinh
Đối với hệ thống xử lý sinh học như AAO, MBBR, MBR…, vi sinh đóng vai trò rất quan trọng.
Trước kỳ nghỉ cần theo dõi:
- pH.
- DO.
- Màu sắc và trạng thái bùn.
- Khả năng sục khí.
- Lưu lượng nước vào và ra.
- Tình trạng bùn trong bể.
Nếu nhà máy ngừng sản xuất hoàn toàn, không nên áp dụng một phương án chung cho tất cả hệ thống. Việc duy trì hay giảm vận hành cần căn cứ vào thời gian nghỉ, đặc điểm nước thải và công nghệ xử lý thực tế.
Đặc biệt, không nên tự ý ngắt toàn bộ hệ thống xử lý sinh học trong nhiều ngày nếu chưa đánh giá ảnh hưởng đến quần thể vi sinh.
4. Đối với hệ thống MBR: cần đặc biệt lưu ý
Với hệ thống sử dụng màng MBR, trước kỳ nghỉ nên kiểm tra:
- Lưu lượng nước qua màng.
- Áp suất màng/TMP.
- Hệ thống sục khí màng.
- Tình trạng bám bẩn của màng.
- Bơm hút màng và các van liên quan.
- Hệ thống CIP hoặc hóa chất vệ sinh màng nếu có.
Nếu các thông số vận hành vẫn ổn định thì không nhất thiết phải vệ sinh màng chỉ vì sắp nghỉ lễ. Quan trọng là đánh giá tình trạng màng và xây dựng phương án vận hành phù hợp với thời gian dừng hệ thống.
5. Kiểm tra bùn và vệ sinh khu vực xử lý
Trước khi nghỉ, nên kiểm tra lượng bùn trong hệ thống và thực hiện xả bùn theo tình trạng thực tế.
Đồng thời:
- Vệ sinh song chắn rác.
- Vệ sinh máng thu nước.
- Kiểm tra khu vực bơm.
- Làm sạch các vị trí dễ tích tụ rác, bùn.
- Kiểm tra đường ống thoát nước và các van.
Một hệ thống sạch sẽ, thông thoáng sẽ giúp hạn chế tình trạng tắc nghẽn, mùi hôi và phát sinh sự cố khi vận hành trở lại.
6. Chuẩn bị phương án cho thời gian nghỉ lễ
Nếu doanh nghiệp vẫn có người trực hoặc hệ thống vẫn vận hành tự động, cần phân công rõ:
Ai là người theo dõi hệ thống?
Ai xử lý khi bơm báo lỗi?
Ai kiểm tra khi tủ điện cảnh báo?
Ai liên hệ đơn vị bảo trì khi có sự cố?
Nên chuẩn bị sẵn:
- Số điện thoại người phụ trách.
- Danh sách thiết bị quan trọng.
- Hướng dẫn xử lý các cảnh báo cơ bản.
- Thiết bị/vật tư dự phòng cần thiết.
- Phương án liên hệ đơn vị kỹ thuật khi cần hỗ trợ.
7. Sau kỳ nghỉ: đừng bật hệ thống rồi để đó!
Khi doanh nghiệp quay lại sản xuất, không nên lập tức đưa hệ thống vào vận hành tối đa mà không kiểm tra.
Nên kiểm tra lại:
Điện → Bơm → Máy thổi khí → Van → Mực nước → Hệ thống sinh học → MBR → Chất lượng nước đầu ra.
Sau đó mới tăng dần tải theo tình hình thực tế.
Đặc biệt với hệ thống sinh học, nếu thời gian dừng kéo dài, cần đánh giá lại trạng thái vi sinh và các thông số vận hành trước khi đưa hệ thống về công suất bình thường.
